Uznanie administracyjne przy umorzeniu zaległości podatkowych

Organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b Ordynacji podatkowej, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis ten przewiduje zatem dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową – “ważny interes podatnika” lub “interes publiczny”. Spójnik “lub” użyty w przepisie wskazuje przy tym na to, iż wystarczy spełnienie tylko jednej z nich. Oznacza to, iż organ podatkowy w każdym wypadku winien zbadać sprawę pod kątem spełnienia obu przesłanek. Sformułowana w sposób ogólny treść art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, w którym to przepisie ustawodawca używa pojęć nieostrych – “ważny interes podatnika”, “interes publiczny”, nie daje podstaw do przyjęcia, iż istnieje ściśle określony katalog przesłanek, okoliczności, zdarzeń, czy też powodów (ani też z góry określona ich hierarchia), którymi należy kierować się przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu. A zatem, decyzja wydana na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ma charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne oznacza więc możliwość wyboru przez organ, w określonym stanie prawnym i faktycznym, konsekwencji prawnej. A zatem, decydując na zasadzie uznania administracyjnego organ podejmuje rozstrzygnięcie w sposób nieskrępowany, a o ostatecznym wyborze sposobu rozstrzygnięcia powinny zadecydować przesłanki celowości i słuszności działania. Jak akcentowano w doktrynie, rozstrzyganie na zasadzie uznania administracyjnego jest swoistym wyzwaniem dla organu, który dla uniknięcia zarzutu działania dowolnego, według własnego “widzimisię”, zobowiązany jest przeprowadzić szczególnie starannie postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy (E. Iserzon [w:] E. Iserzon. J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz, teksty, wzory i formularze; wyd. Prawnicze Warszawa 1970 r., str. 49 – 51), a jego obowiązki w tym zakresie są nawet większe, niż przy wydawaniu decyzji związanych (vide: wyrok NSA z dnia 16 listopada 1999r. sygn. akt III SA 7900/98, niepubl.).

 

 

Autor: mec. Agnieszka Chorab, Counsel w Kancelarii Pydo i Wspólnicy, praktyka prawa administracyjnego

Zadaj nam pytanie

Zadzwoń do nas lub wypełnij poniższy formularz, a skontaktujemy się z Tobą. Staramy się odpowiadać na wszystkie zapytania w ciągu 24 godzin w dni robocze.